3.1 Lokale heffingen

Leges

Leges worden geheven als vergoeding van kosten die de gemeente maakt voor de dienstverlening aan individuele burgers en bedrijven. Voorbeelden hiervan zijn het afgeven van reisdocumenten en rijbewijzen, huwelijken en het verstrekken van (bouw)vergunningen.
De hoogte van de legestarieven wordt begrensd door volledige kostendekking op begrotingsbasis. Het uitgangspunt daarbij is toetsing op verordening niveau, waarbij de geraamde lasten van alle benoemde activiteiten worden gedekt door de gezamenlijke baten uit de te heffen retributies. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit mag worden gebruikt voor de dekking van een verwacht te kort bij een andere activiteit.

Ondanks de mogelijkheid om afwijkingen in kostendekkendheid tussen de verschillende leges te vereffenen brengen wij voor uw inzicht de kostendekkendheid van de bouwleges afzonderlijk in beeld. De maximale hoogte van de tarieven voor reisdocumenten en rijbewijzen e.d. zijn van rijkswege vastgesteld en zijn niet kostendekkend.

In onderstaande tabellen zijn de kostendekkendheid tabellen van de belangrijkste legescategorieën opgenomen. De gemeente legt ook leges op voor parkeer- en vaarvergunningen, gehandicapten-parkeerkaarten en andere vergunningen op basis van de APV. De totale opbrengsten daarvan bedragen over 2025 afgerond € 0,135 miljoen.

De legesinkomsten omgevingsvergunningen en de hiermee samenhangende lasten worden begroot op basis van (project) ontwikkelingen en verwachte vergunningaanvragen. Het moment van vergunningaanvraag kan de gemeente veelal niet zelf beïnvloeden. Onder andere marktomstandigheden, het tempo van de ontwikkelaar/aanvrager zelf en economische omstandigheden beïnvloeden of en wanneer een project tot daadwerkelijke realisatie komt. Bovendien kan de gemeente alleen op basis van een inschatting van het initiatief een raming maken van de te verwachten leges. Concreet uitgewerkte bouwplannen zijn in de fase van raming niet beschikbaar. Dit alles leidt tot € 158.000 aan lagere baten dan was ingeschat. De hieraan gerelateerde lasten zijn € 299.000 hoger. Een toelichting op deze lagere kosten is opgenomen in programma 5 Ruimtelijke ontwikkelingen, thema 5.2 Vergunningen.

In de raadsvergadering van 7 november 2024 is op basis van een prognose van kosten en opbrengsten het dekkingspercentage van de leges vastgesteld. Aanvullende vergunningsaanvragen die bij het opstellen van de primitieve begroting niet in beeld waren leiden tot een dekkingspercentage van 106% (zie onder andere het raadsbesluit van 12 december 2024). In werkelijkheid komt dit percentage bij opmaak van de rekening uit op 86%.

In de begroting 2025 is de toerekening van de personele inzet van Burgerzaken verlaagd. Tot en met 2024 werd de bijdrage dienstverleningsbijdrage volledig toegerekend.
Omdat de kostendekkendheid laag was is hiernaar gekeken en is de toerekening van uren aangepast. Er is onderscheid gemaakt tussen backoffice uren en uren voor taken waar er leges voor gevraagd worden. Laatste worden toegerekend in het kader van de kostendekkendheid. De kostendekkendheid van de leges Burgerzaken stijgen hierdoor van 39% in de jaarstukken 2024 naar 81% in de jaarstukken 2025.

Eén van de speerpunten uit de ombuigingen was het onderzoeken van de mogelijkheden om te komen tot kostendekkendheid van de leges en de heffingen.
In 2025 bent u over de voortgang geïnformeerd, de eerste resultaten zijn zichtbaar. In 2026 wordt dit onderzoek afgerond.